مىنمود « 1 » و مىگفت : چيست تو را كه گريه مىكنى ؟ اگر نوبت ديگر ، چنين حالى رو دهد ، باز كلمهء كفر بگو و خود را خلاص ساز . « 2 » و فخر رازى در تفسير كبير ذكر كرده كه مُسيلمهء كذّاب ، دو كس از اصحاب پيغمبر صلى الله عليه و آله را گرفته ، يكى را گفت كه : شهادت مىدهى كه محمّد ، رسول خداست ؟ گفت : بلى . گفت : شهادت مىدهى كه من ، رسول خدايم ؟ گفت : بلى . و ادّعاى مسيلمه ، آن بود كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله بر قريش مبعوث شده ، پيغمبرِ ايشان است و او پيغمبرِ مبعوث بر بنى حنفيه است . پس آن مرد را گذاشت و آن ديگرى را گفت كه : شهادت مىدهى كه محمّد ، رسول خداست ؟ سه مرتبه گفت : بلى . گفت : شهادت مىدهى كه من ، رسول خدايم ؟ سه مرتبه گفت : گوش من ، نمىشنود . پس او را بكُشت . و چون خبر ايشان به حضرت رسول صلى الله عليه و آله رسيد ، فرمود كه : آن كه كُشته شد ، به صدق و اخلاص رفت . پس خوشا حال او ! و آن ديگرى ، رخصت الهى را قبول كرده ، ضررى به او ندارد تصديقى كه كرده . « 3 » و از آن جمله ، قول الهى است كه فرموده : « لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ » « 4 » مفسّران ، در سبب نزول اين « 5 » آيه ، اختلاف نموده‌اند . بعضى گفته‌اند كه در باب عبد اللَّه ابن ابَى و اصحاب او نازل شده كه با جمعى از يهود ، دوستى مىكردند و اخبار به ايشان مىرسانيدند و اميد مىداشتند كه ايشان بر رسول اللَّه صلى الله عليه و آله غالب شوند . و بعضى دربارهء بعضى ديگر ذكر كرده‌اند و حاصل معنى ، چنانچه گفته‌اند ، آن است كه : بايد كه مؤمنان ، دوست خود نگيرند كفّار را و با ايشان ، مودّت ننموده « 6 » ، ترك دوستى با مؤمنان ننمايند ، مگر آن كه از ايشان ترسند و تقيّه نمايند كه در اين صورت ، مودّت ظاهرى نه باطنى ، به ايشان قصور ندارد و خداى تعالى ، حذر مىفرمايد شما را از آن كه خود را در معرض غضب او در آريد ؛ و بازگشت همه به سوى اوست . « 7 »

--> ( 1 ) . ب و ج : « مىفرمود » . ( 2 ) . السنن الكبرى ، بيهقى ، ج 8 ، ص 208 ؛ الدّر المنثور ، ج 4 ، ص 132 ؛ تفسير القرطبى ، ج 10 ، ص 180 ؛ فتح البارى ، ج 12 ، ص 278 . ( 3 ) . تفسير الفخر الرازى ، ج 8 ، ص 13 . ( 4 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 28 . ( 5 ) . ب و ج : - « اين » . ( 6 ) . الف و ج : « نموده » . ( 7 ) . تفسير القمّى ، ج 1 ، ص 100 ؛ حقائق التأويل ، الشريف الرضى ، ص 72 ؛ مجمع البيان ، ج 2 ، ص 273 .